Partnerstwo, chęć rzeczywistego dyskursu z kimś, kto potrafił objaśniać lub kreować świat, umiejętność wsłuchiwania się w słowa rozmówcy, podążanie za jego tokiem myśli, zgłębianie danego tematu, bywało polemika, otwieranie bohatera wywiadu, ale bez kuglarstwa, sztuczek, ordynarnej kłótni, efekciarstwa, zadufania, samokreacji i czego tam jeszcze, czym masowo szczycą się „wywiadujący” dzisiaj. Na półkach księgarń mamy roje wywiadów-rzek. Owszem, niekiedy dobrych, merytorycznych. Zdecydowana większość jednak to typowe dla zdominowanego mediami czasu rozmowy pisane płytko, szybko, pod określone zamówienie, choćby: promocja serialu, płyty, albo i auto-książki... O intymnościach, brudach, skandalach... Aż tu nagle książka o b s y p a n a już nieprawdopodobną ilością nieprawdopodobnie dobrych recenzji, by tylko niektóre z nich fragmentarycznie tu przytoczyć: Pisana pytaniami i odpowiedziami opowieść o świecie i ludziach, którzy owemu światu nadają charakter. Kiedy ostatnio trafiło do nas coś podobnego? - Jacek Wakar, „Dziennik”.

Niezwykłe rozmowy z ludźmi filmu i kultury (…) Co wywiad, to rewelacja, emocja, refleksja. - Jacek Rakowiecki, „Film”

Maciejewski potrafi ze swoich rozmówców zrywać maski, zmuszać ich do szczerości i chwili zadumy. (…) Czyta się bez znużenia, jednym tchem. - Barbara Hollender, „Rzeczpospolita”

Na tle rozmów z celebrytami i ich śmieszno-strasznych wyznań (…) ma się wrażenie, jakby wyciągnęło się tę książkę z zakurzonej piwnicy i wróciło do czasów dawno minionych. - Michał Gradowski, „Gazeta Wyborcza” – „Co Jest Grane”

Partnerskie rozmowy – o sztuce, o świecie, w którym ona powstaje, o wartości życia i wartościach, które w tym życiu warto ocalać. Także poprzez sztukę. - Wacław Krupiński, „Dziennik Polski”

Fascynujące rozmowy (…). Maciejewski potrafi rozmawiać. Jego niezwykła wiedza, i to nie tylko filmowa, pozwala mu swobodnie dyskutować na tematy istotne. - Magda Huzarska-Szumiec, „Polska”

Zapamiętać myśli. I zapisać. (…) Łukasz Maciejewski idzie na rozmowę bez gotowych pytań. - Darek Foks „Machina”

„Przygoda myśli” to zbiór dwudziestu siedmiu rozmów Łukasza Maciejewskiego z czołowymi postaciami polskiego kina i teatru. Bohaterów książki dzieli wiele: profesja (aktorzy, reżyserzy, pisarze), poglądy, wreszcie spojrzenie na własną twórczość. Wszystkich łączy jednak pasja: zawód jest dla rozmówców Maciejewskiego autentyczną przygodą, rodzajem chwalebnego uzależnienia, od którego nie ma ucieczki. To nie tylko styl życia, również sposób na życie. Janusz Morgensztern opowiada o czekaniu na kolejne, być może ostatnie już wejście na plan filmowy. Agnieszka Holland snuje rozważania i cielesności. Maria Zmarz-Koczanowicz dzieli się refleksją pokoleniową, rozważa pojęcia, ich konkretną życiorysową treść, „zwycięstwa i przegranej”. Arthur Reinhart mówi o zdjęciach, o tej tkance filmu, która jest jego piętnem. Stanisław Lem odniósł się, do adaptacji filmowych autorskich książek, uważając np., że dopóki nie wykracza owa adaptacja otwarcie przeciwko duchowi oryginału, nie przekręca ani nie zaprzecza zawartej tam interpretacji świata, każdy twórca ma prawo podążyć swoją drogą...

Natomiast autor wywiadów we wstępie do swojej, a teraz już i naszej „Przygody myśli”, zastanawiając się czym jest „dobry wywiad” wyznaje: Dla mnie na pewno ważne jest to, żeby osobowość pytającego nie zdominowała rozmówcy. Wywiad nie powinien być nigdy megalomańskim popisem pytającego. Rozmowa dwóch osób polega na wymianie myśli, zrozumieniu, często także na dyskusji i polemice, ale na pewno nie może być jednostronnym atakiem, albo jałową - zwłaszcza dla czytelnika - prezentacją poglądów i gustów pytającego. Bohaterem jest bowiem zawsze rozmówca. To on jest najważniejszy, to jego opinia, nawet jeżeli byłaby trudna do przyjęcia, stanowi sedno. – No właśnie.

Grażyna Banaszkiewicz

 

ŁUKASZ MACIEJEWSKI

Przygoda myśli

Rozmowy obok filmu

WYDAWNICTWO TRIO

Warszawa 2009